Terug naar Home
Historie van het museum Afdrukken

Het Grafisch Museum in Groningen houdt zich enerzijds bezig met de grafische industrie en kunst in een historisch perspectief, anderzijds met hedendaagse grafische kunst.
In het museum worden oude grafische machines – drukpersen, zetmachines, perforators, snijmachines etc - tentoongesteld, waarbij veel machines in bedrijf te zien zijn. Verder is er aandacht voor de lithografie in de vorm een steendrukkerij. Ook een ambachtelijke boekbinderij is in het museum gehuisvest.
Daarnaast is er een tentoonstellingsruimte met wisselende exposities van historische en hedendaagse grafiek. Het museum biedt grafisch kunstenaars de mogelijkheid om werk te maken. Ook worden er cursussen en workshops gegeven op het terrein van boekbinden, Werkmantechnieken en zeefdrukken.
 
De oorsprong
Technische ontwikkelingen binnen de grafische industrie in de jaren vijftig en zestig van de 20ste eeuw leidden tot verbeterde maar ook ingrijpende veranderingen van de productiemethoden. Het gevolg hiervan was dat in vrijwel alle bedrijven oude machines en apparatuur werden vervangen.
Johan de Poel, directielid van clichéfabriek De Poel & Co. in Groningen, was één van de mensen die zich inspande om het vakmanschap en de machines van de oude druktechnieken voor het nageslacht te behouden. Daartoe had De Poel samen met een kleine groep mensen de Vereniging tot Behoud van Grafische Machines opgericht. Deze groep verzamelde afgedankte apparatuur en had dat opgeslagen op verschillende plaatsen in de stad en omgeving. O.a. bij Johan thuis.
 
De oprichting
Op initiatief van Johan de Poel werd op 20 april 1983 een bijeenkomst belegd voor een groep mensen met interesse in het grafische vak. Op die vergadering werd besloten:

de Vereniging tot behoud van Grafische Machines op te heffen en over te gaan in een stichting
de stichting het doel te geven een grafisch (werk)museum op te richten en in stand te houden
een oprichtingsvergadering te houden en een voorlopig bestuur te kiezen
 
Deze oprichtingsvergadering vond plaats op 11 mei 1983. De akte van oprichting werd van kracht op 3 november 1983. Hierin worden zeven oprichters genoemd. Vijf daarvan hebben slechts kort meegedaan. De blijvers waren Johan de Poel en Jur Mulder, directeur van de School voor Beroepsvoorbereidend Onderwijs 'De Wijert'. 
 
Het gebouw
De gemeente Groningen verleende medewerking en stelde een gebouw beschikbaar. Een voormalige school uit 1928 aan de Rabenhauptstraat. Dat gebouw werd in korte tijd volgestouwd met grafische machines en apparatuur. Veel bedrijven hadden moeite met het laten slopen van afgedankte machines en gaven liever geld uit om deze in het museum te krijgen.
In 1989 werd de school aan de Rabenhauptstraat gekocht van de gemeente Groningen voor de symbolische prijs van één gulden. Van de RaboBank werd honderdduizend gulden geleend om het gebouw een museale inrichting te geven. In 1990 werd het interieur aangepakt door banenpoolers van de Stichting Werkgelegenheid Projecten. Van de gemeente Groningen werd een subsidie van honderdduizend gulden verkregen voor het opknappen van het exterieur.
Op 27 april werden nieuwe stichtingsaktes opgemaakt. De stichting Grafisch Museum Groningen en de Stichting Beheer Rabenhauptstraat 65. Het museum huurt het gebouw van de Stichting Beheer.
Bestuursleden van toen:
D. Joustra, bedrijfsleider Wolters-Noordhof
K. Kuilman, directeur Lijnco
J. Mulder, directeur SBO 'De Wijert'
J. de Poel, directeur De Poel & Co.
N. Potma, adjunct-directeur Nieuwsblad v/h Noorden
A. Springelkamp, drukkerpatroon
 
Orde in chaos
Op 1 april 1989 ging Jur Mulder met de vut. Als bestuurslid-conservator-inrichter begon hij met het scheppen van orde in de chaos aan machines en apparatuur. Eerst alleen, maar al spoedig gesteund door Anne van der Wijk, Martin Veldhuizen, Jur Pentenga en anderen. In deze pioniersperiode was het grootste probleem vaak: wat moet naar de sloper en wat niet?
 
De opening
In januari 1991 werd het museum officieel geopend. De Stichting 950 jaar Groningen maakte in 1993 de verbouw van de zolder tot Werkman-atelier mogelijk.
Nu, na meer dan 15 jaar, heeft het Grafisch Museum een geheel eigen identiteit ontwikkeld. Deze is onstaan door de succesvolle samenvoeging van meerdere functies onder één dak:
als museum voor het grafische ambacht en de grafische kunst
als cursuscentrum voor grafische technieken
als expositie-platform voor met name noordelijke grafisch kunstenaars